Abstract:
ผลิตภัณฑ์ผึ้งหลายชนิด เช่น น้ำผึ้ง เกสร นมผึ้ง ไขผึ้งและพรอพอริส มีความสำคัญต่อมนุษย์จึงเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้ผึ้งเป็นแมลงเศรษฐกิจ ดังนั้นการวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเลี้ยงผึ้งนางพญาหลายตัวต่อรังเพื่อเพิ่มผลผลิตน้ำผึ้งในผึ้งพันธุ์ โดยใช้เทคนิคการตัดขากรรไกรล่างของผึ้งนางพญา สำหรับผึ้งนาง พญาผึ้งพันธุ์ที่นำมาใช้ในงานวิจัย มี 2 แบบ คือ 1. ผึ้งนางพญาที่ผสมพันธุ์ตามธรรมชาติมีอายุประมาณ 1 ปี และ 2. ผึ้งนางพญาที่ผสมพันธุ์โดยการผสมเทียมมีอายุประมาณ 2-3 เดือน จากผลการทดลองสรุปได้ว่าผึ้งนางพญาที่ผสมพันธุ์ตามธรรมชาติ มีการยอมรับของผึ้งนางพญา 2 ตัวต่อรัง ร้อยละ 60 ซึ่งมากกว่าผึ้งนางพญาที่ผสมพันธุ์โดยการผสมเทียม มีการยอมรับการอยู่ด้วยกันของผึ้งนางพญา 2 ตัวต่อรัง เพียงร้อยละ 20 นอกจากนี้พบว่าผึ้งนางพญา 2 ตัวต่อรังมีการวางไข่เพิ่มขึ้นร้อยละ 23.34 จำนวนประชากรของผึ้งงานเพิ่มขึ้นร้อยละ 19.84 และผลผลิตน้ำผึ้งเพิ่มขึ้นร้อยละ 18.94 เมื่อเปรียบเทียบกับผึ้งนางพญา 1 ตัวต่อรังซึ่งเป็นกลุ่มควบคุม จากงานวิจัยสรุปได้ว่าการเพิ่มจำนวนผึ้งนางพญาต่อรังมีประสิทธิภาพในการเพิ่มผลผลิตน้ำผึ้งจึงเป็นวิธีหนึ่งที่สามารถส่งเสริมการเลี้ยงผึ้งพันธุ์เชิงเศรษฐกิจในอนาคต